Korkulara Son: Alzheimer Başka Bunama Başka
Her Alzheimer rahatsızlığı
illa bunamayla sonuçlanacak diye bişey yok. Alzheimer rahatsızlığı olan
hastanın zihinsel sorunlar yaşayıp yaşamayacağını hastanın hayat tarzı
belirliyor. Diğer bir ifadeyle, bunama olup olmayacağı hastanın yaklaşımına
bağlı.
Amerika’da, Dr. David Bennet
ve ekibinin, 65 yaşının üzerindeki 1.100 erkek ve kadını, 20 yıl boyunca izleyerek yaptığı bir araştırma; “Alzheimer hastalığının yarattığı
tahribatla yamrı yumru hale gelmiş beyin dokusunun, kişinin mutlaka bilişsel
sorunlar yaşayacağı anlamına gelmediğini” ortaya çıkardı.
Bennet, “bilişsel kayıplar
yaşanıp yaşanmayacağının, psikolojik ve fiziksel faktörlerce belirlendiğini keşfetti.
Özellikle de beynin etkin kalmasını sağlayan kare bulmaca,
Okuma,
Araba
kullanma,
Yeni beceriler edinme ve
SORUMLULUK alma gibi bilişsel etkinliklerin
hastalıktan koruyucu etkileri vardı. Aynı şey sosyal faaliyetler,
Sosyal ağlar
ve etkileşimler,
Fiziksel alıştırmalar için de geçerliydi.”
Buna karşılık, “yalnızlık,
Kaygı,
Depresyon,
Acı ve üzüntüye yatkınlık gibi olumsuz ruhsal etkenler de zihinsel
gerilemenin daha hızlı seyretmesine sebep oluyordu.
Vicdanî hassasiyet,
Yaşam
amacının olması ve
Kendine meşgale yaratmak gibi olumlu özellikler ise
koruyucuydu.
Beyin dokusunun bazı alanları
hasara uğrarken etkin biçimde kullanılan başka alanlar, işlevsiz kalan
bölgelerin görevini de üstlenerek hasarı kapatabiliyordu. Beynimizi,
zihinsel yönden ne kadar zinde tutarsak -ki bunun yolu da beyni toplumsal
etkileşimin de dahil olduğu zor ve yeni işlere koşmaktır- bir noktadan
diğerine ulaşmayı sağlayacak yeni yolların inşasına katılan nöral ağlar da o
kadar çok olur”*
Bu bilgiler çok şaşırtıcı… Çok
da umut ve cesaret verici… Demek ki bir gün Alzheimer kapımızı çalsa bile
korkacak bişey yok! Ona vereceğimiz tepkiyle, daha doğrusu, onu beklemeden,
bugünden alışkanlık haline getireceğimiz olumlu hayat tarzımızla ona karşı
hazırlıklı olabilir hatta meydan okuyabiliriz.
ZOR ve YENİ İŞLER
Son paragraftaki, “zor ve
yeni işler” ifadesine özel dikkat!
Beyin zorlandıkça etkinleşiyor,
keskinleşiyor. Zorlandıkça sağlıklı hale geliyor. Beyin ne kadar zorlanırsa,
işini, görevini o kadar iyi yapıyor. Beyin içinde yeni bağlantılar oluşuyor, zorlu
problemlerin çözümü için yeni yollar açılmış oluyor. Beyin zorlandıkça işlek
hale geliyor.
Peki, beyni nasıl
zorlayacağız?
Yeni beceriler edinerek… Misal,
yeni bir el sanatı öğrenmek, bir müzik aletini çalmaya çalışmak gibi…
Zor bilmeceler, zor bulmacalar
çözmeye çalışarak…
Zekâ oyunları oynayarak…
Sorumluluklar, yükümlülükler alarak…
Yabancı dil öğrenmeye çabalayarak…
Zor spor dallarını ve
hareketleri yapmayı deneyerek…
Bilgisayar ve cep telefonu
gibi teknolojik aletlerin bütün işlevlerini kullanmaya çalışarak…
Ana dilimizde ve yabancı dilde
şarkılar, şiirler, parçalar ezberleyerek…
Bunları alışkanlık ve hayat
tarzı haline getirirsek, Alzheimer’den korkmamıza gerek kalmaz.
----------------------------------------------------
(*): David Eagleman, Beyin, Domingo
Yay. 29. Baskı, 2024, S. 34-35
x x x
İLGİLİ
YAZILAR
BEYİN
Ödüllendirir ve Cezalandırır
BEYİN;
ZENGİNLİK, HUZUR, MUTLULUK
ÇOK
UNUTKAN MISINIZ?
Alzheimer
olma ihtimaliniz var mı?
MUCİZE
KAFAMIZIN İÇİNDE
Mükemmel
Bir SAĞLIK, Sınırsız DİNÇLİK, Kalıcı MUTLULUK ve HUZUR
UYKUSUZ,
Gergin, Öfkeli, Endişeli ve Unutkan mısınız?
DERİN
NEFES Uygulaması Her Derde DEVA mı?
[email protected]